De winst van grenzen zonder belemmeringen

Stel nou eens dat de grens tussen Nederland en België of die tussen Nederland en Duitsland er niet zou zijn. Dat er geen taal- en cultuurverschillen waren. Dat je als werknemer niet worstelt met regelingen als hypotheekrenteaftrek of kindgebonden budget. Wat levert dat dan op aan banen en inkomensgroei? Het Centraal Planbureau (CPB) deed deze theoretische exercitie en kwam tot 42.000 banen extra.

In grensgebieden functioneert de arbeidsmarkt minder goed dan elders in het land, constateert Joost van Gemeren, wetenschappelijk medewerker bij het Centraal Planbureau (CPB). Zo is het bruto uurloon aan de oostgrens ongeveer een euro lager dan in de rest van Nederland. Ook is de arbeidsmarktparticipatie lager in grensregio’s.

Glazen muur

Een verklaring daarvoor is dat economische activiteit gebaat is bij agglomeraties. Daar zijn immers veel potentiële werkgevers om voor te werken. En de werkgever heeft veel meer mensen om uit te kiezen. “Een landsgrens werkt als een glazen muur”, constateert Van Gemeren. “Een muur die een arbeidsmarkt-agglomeratie als het ware doormidden snijdt.”

Belemmeringen wegnemen

De grens zorgt onder meer voor verschillen in taal en cultuur, verschillende financiële regelingen, variatie in loonhoogte, verschillen in de transportinfrastructuur en problemen in de informatievoorziening. Zowel voor werkgevers als werknemers. Maar wat nou als je al die belemmeringen wegneemt…?

Buitenlandse steden

Het wegnemen van de al dan niet terecht ervaren belemmeringen zorgt voor een groei van het inkomen en de werkgelegenheid in de grensregio’s. Afhankelijk van de gekozen methode voor 42.000 extra banen (bij de methode Gecorrigeerde Verschillen) en 22.000 extra banen (bij de methode Marktpotentieel). De groei is vooral in regio’s die bij grotere buitenlandse steden liggen. Er is dus veel te winnen, constateert Van Gemeren.

‘Een landsgrens werkt als een glazen muur.’

Investeer in vervoer

Nogmaals, het wegdenken van grenzen was een theoretische exercitie van het CPB. Maar toch is Van Gemeren de uitdaging aangegaan om te kijken welke beleidsmaatregelen effectief zouden kunnen zijn. Investeren in betere transportverbindingen werkt. En dan is kleinschalig openbaar vervoer efficiënter dan grootschalig. Ook het erkennen van diploma’s aan beide kanten van de landsgrens zorgt voor verbetering van de arbeidsmarkt in grensregio’s.

Of investeren in taal- en cultuurcursussen helpt? Van Gemeren: “Daar moeten we verder onderzoek naar doen.”

Meer informatie:

Lees hier het hele rapport ‘De arbeidsmarkt aan de grens met en zonder grensbelemmeringen’.

4_Headerfoto.png