Leven lang ontwikkelen

De arbeidsmarkt verandert fundamenteel. Computers en robots nemen werkzaamheden over, waardoor de invulling van banen verandert. Willen we kunnen blijven concurreren, dan is het bovendien nodig om werk steeds flexibeler in te vullen. Je leven lang leren, in welke vorm dan ook, is onder deze veranderende omstandigheden een steeds belangrijkere voorwaarde om een plek te behouden op de arbeidsmarkt. Twee aspecten uitgelicht.

Na bijscholing werken we gemiddeld langer door

2 Raymond_Intersectorale_Mobiliteit-7682

Bied ook cursussen en trainingen aan oudere werknemers aan. Dat adviseert Raymond Montizaan, onderzoeker bij het Research Centre for Education and the Labour Market (ROA). Het resultaat is namelijk dat zij daarna wellicht langer door blijven werken.

De kans dat iemand op werk een cursus aangeboden krijgt, is gemiddeld vijftig procent. Vanaf 55 jaar treedt echter een daling op. De kans dat een oudere werknemer een cursus krijgt aangeboden, ligt significant lager. En dat is logisch en verklaarbaar, stelt Montizaan. “Een werkgever doet immers een kosten-batenanalyse. Ergens komt een soort grenspunt en dan levert een training niet voldoende meer op om in te investeren.”

Bijscholen relevanter
Toch roept de onderzoeker op om trainingsmethodes óók aan oudere werknemers beschikbaar te stellen: “Werknemers die toegang hebben tot trainingsmethodes, verwachten langer door te werken.” Met andere woorden: een goed werkklimaat is belangrijk om mensen te stimuleren.
Bijscholen is daarin relevanter dan omscholen. Uit onderzoek van het ROA blijkt dat omscholen alleen relevant is bij mensen jonger dan 45 jaar, anders leggen ze het af tegen de jongeren.

Concreet
Jos Sanders (Lector Leven Lang LeerKracht bij de HAN) ontwikkelde een methode om werknemers duurzaam inzetbaar te houden. Want, zo stelt hij, ‘je moet voor je 45ste al bezig zijn met het meegaan in veranderingen en transities’. Het belangrijkste element daarbij is het formuleren van een richting binnen de organisatie. Sanders: “Vaak is die ‘stip’ te algemeen en richtingloos. Dat moet concreet.” Daarom adviseert hij na te denken over welke taken er zijn binnen een organisatie, hoeveel tijd ze kosten en of het groei- of krimptaken zijn. Werknemers moeten nadenken hoe ze die vervullen, of ze het kunnen en of ze het willen doen. “Dat levert uiteindelijk een match op met het nu en houdt werknemers gemotiveerd.”

2. Saskia Schmidt

Dit vind ik ervan

Saskia Schmidt, docent Gilde Opleidingen:

‘Ambitie richting geven’

“Hoe kan je werkprocessen opdelen, de ambitie van een organisatie formuleren, en een scan maken van de kwaliteiten en motivatie van je personeel? En welke investering is relevant? Daar een antwoord op zoeken inspireert me. Het verhaal van Montizaan en Sanders is een praktische handleiding waar je als organisatie mee aan de slag kunt.”

Levenslang ontwikkelen: moet dat?

Marcia Luyten gaat met drie experts in gesprek. Over nieuwe technologie, nieuwe beroepen, langer doorwerken: je moet jezelf immers blijven ontwikkelen. Is het realistisch dat werkenden regie op hun loopbaan nemen? Is loopbaanadvies echt belangrijk, als bijna een miljoen mensen binnen een jaar al van beroep veranderen? Een kort filmverslag van een levendige discussie tijdens de Limburgse Arbeidsmarktdag ‘Anders denken, anders doen’, op 24 mei 2018 in Roermond.