Beleid versus uitvoering:
3 stellingnames

Veel burgers van Nederland krijgen via uitvoeringsorganisaties met de overheid te maken. In die organisaties werken naar schatting 2.500 professionals in de communicatie dagelijks met veel inzet op afstand van het kerndepartement aan het imago van ’s lands bestuur. Maar hoe verhoudt hun werk zich tot dat van hun collega’s in Den Haag? Drie stellingnames over de noodzakelijke wisselwerking tussen uitvoeringsorganisatie en kerndepartement.

Coen-_G8A8749-aangepast.JPG

Coen van de Louw, Raad van Bestuur SVB:

‘Communicatieprofessionals moeten samen de ruimte meer benutten in ‘politiek luwe periodes’, om te vertellen wat de uitvoeringsorganisatie doet en waar deze voor staat.’

“Als er echt iets aan de hand is, dan is er geen tijd voor nuance. Naar buiten toe is dat meestal een kwestie van stil zitten terwijl je geschoren wordt. Maar de vraag is: wat doen we als de crisis voorbij is? Hoe vertellen we dat grotere verhaal als het weer rustig wordt?
Wij nemen altijd binnen 7 seconden de telefoon op, en gemeenten geven ons een 8. Dat soort informatie kunnen wij niet zelf vertellen. Dat moet onze omgeving doen. Onze opdrachtgevers, maar ook het departement heeft daarin een rol te spelen. Samen met onze landelijke collega’s hebben we contacten en moeten we het verhaal vertellen. Het moet toch te doen zijn om ons met mooie human interestverhalen in het nieuws te krijgen. Maar vooralsnog zie ik stilte. Brandjes van vandaag blussen, daar redden we het niet mee. Lange termijn denken en lange termijn DOEN, dat is waar het op aan komt.”

Anita_G8A8811-aangepast.JPG

Anita Douven, hoofd communicatie NVWA

‘Onze rol is collega’s te ondersteunen in hun communicatie. Juist als je als communicatieafdeling zelf minder zichtbaar bent, doe je het goed.’

“Het gaat er niet alleen om dat je dingen samen doet, maar dat je samenwerkt, ieder vanuit je eigen rol. Toezicht heeft bijvoorbeeld een andere rol dan beleid. Vanuit toezicht zie je hoe beleid landt. Dan is er in de communicatie tussen uitvoering en beleid sprake van een wisselwerking. Ook is het belangrijk om aan relatiemanagement te doen. Er wordt immers zoveel geklaagd aan de borreltafels.
Ik zie het als onze rol om collega’s te ondersteunen in hun communicatie. Maar niet alleen medewerkers, ook onze stakeholders kunnen we helpen om over ons te communiceren. Het medialandschap verandert in rap tempo. We hebben twitterende inspecteurs bij NVWA die vanuit hun eigen vakgebied de dialoog zoeken. Communicatie helpt daarbij. Vanuit onze kracht helpen we collega's en stakeholders om met behulp van onze deskundigheid hun rol op te pakken.”

Hans-_G8A8786-aangepast.jpg

Hans van der Vlist – ABDTOPconsult

‘SG’s moeten aan de voorkant al sturen op uitvoeringsproblematiek.’

“Ik zag het als SG altijd als mijn taak om voor de lange termijn, voor de long run te gaan. Dat betekent dat je ook de minister moet beschermen voor uitvoeringsproblemen. Maar soms, als het schuurt, moet je ook durven om duidelijk te zijn en zou je moeten zeggen: ‘Minister, wilt u deze zomer aftreden? Zo niet, dan zou u nu eerst even de uitvoering de ruimte moeten geven’.
Directies Communicatie zijn verantwoordelijk voor alle communicatie van het totale departement (dus inclusief de uitvoeringsdiensten). Zij moeten een goed gevoel hebben bij wat er in de uitvoering gebeurt. Dat betekent niet dat zij alles zelf moeten doen. Maar ze moeten er wel op kunnen vertrouwen dat de communicatie goed verloopt.
Aan de andere kant moeten uitvoeringsorganisaties wel speelruimte houden. Zo heeft de Onderwijsinspectie een ongemakkelijk verhaal voor de minister naar buiten gebracht, maar dat was wel nodig. Ieder heeft een eigen verantwoordelijkheid.”