Zorgpact 2017

Best Practices

Van elkaar leren staat centraal bij het Zorgpact. Tijdens de Landelijke Werkdag deelden regionale samenwerkingen inspirerende voorbeelden aan de hand van hun do’s en don’ts.

Zorg en technologie

ROC Mondriaan

Regionale kracht voor innovatie

ROC Mondriaan ontwikkelt zich als innovatiepartner door met studenten gebruik van technologie bij zorgaanbieders te onderzoeken en ondersteunen. Komt het ROC zomaar overal binnen? En wat vinden de studenten en docenten eigenlijk van al die techniek?

Om met de studenten te beginnen: ook voor hen is technologie in de zorg niet vanzelfsprekend. Bert Mulder van ROC Mondriaan: “Er zijn genoeg jongeren die denken dat technologie hun banen ‘opeet’. Ook veel docenten zijn huiverig.” Daarom laat ROC Mondriaan studenten en docenten geleidelijk aan met technologie kennis maken. Mulder: “We hebben een muurkrant gemaakt met negen voorbeelden van e-health. Eenvoudige poster, verder niets. Je zag ‘m dagelijks op weg naar je lokaal. Er werd steeds meer over gepraat. Onze oproep ‘Word ook e-health redacteur’ leverde nog meer reacties op.”

Google Glass

Zo creëert het ROC bewustwording. Bert Mulder laat nog een voorbeeld zien. Een filmpje over een man die zijn vrouw verzorgt, een stomapatiënte. Hij heeft een bril op, Google Glass, zij ligt op bed. De verpleegkundige kijkt op haar smartphone mee, via zíjn bril, en vertelt hem wat hij moet doen. De mantelzorger: ‘Ik leer zo veel sneller dan als iemand het mij voordoet.’ Studenten vinden het fantastisch.

‘Door samenwerking vinden studenten makkelijker een stageplaats’

Vier innovatiecentra

En dat ‘overal binnenkomen’? ROC Mondriaan werkt samen met vier innovatiecentra in regio Den Haag. Regelmatig zitten ze rond de tafel: wie heeft wat of wie nodig? Met als resultaat dat er via het ROC kennis wordt uitgewisseld én dat de studenten makkelijker stageplaatsen en banen vinden.

Zorg en technologie

Zorg gaat steeds minder over zorgen voor de cliënt en steeds meer over zorgen dat iemand met een zorgvraag zoveel mogelijk zelf de regie houdt. Technologie kan daarin een grote rol spelen. En toch… Ondanks dat veel mensen technologie in hun dagelijks leven gebruiken, sociale media gemeengoed zijn, en online boodschappen doen de normaalste zaak van de wereld is, is de combinatie techniek en zorgvraag en -aanbod nog lang niet vanzelfsprekend. Werk aan de winkel dus!

Andere projecten rond dit thema:

Permanent leren

Hogeschool Windesheim

Deeltijdonderwijs flexibeler maken

Een leven lang leren. Het klinkt zo aantrekkelijk, maar het gebeurt in Nederland maar weinig. De hogeschool Windesheim bedacht daarom een pilot om het deeltijdonderwijs flexibeler te maken.

Vier opleidingen in de zorgsector hebben een flexibeler karakter gekregen. “Dat doe je niet op eigen houtje”, vertelt Gertie Tabor, coördinator en docent Verpleegkunde bij Windesheim. “We hebben eerst aan mensen in het werkveld gevraagd wat zij belangrijk vinden. Hoe kunnen we een deeltijdopleiding beter laten aansluiten bij werk en privé, zodat we voorkomen dat in geval van tijdsdruk de opleiding als eerste wordt geschrapt? Dat kan met een zeer flexibele inrichting van het onderwijs.”

Interactief

Studenten krijgen een hoge mate van zelfstandigheid: zij bepalen zelf welke leeractiviteiten zij volgen. “Je hoeft niet naar de les te komen, je kunt de stof ook online bestuderen”, vertelt Tabor. “Ook in de toetsingsmomenten heeft de student veel vrije keuze, evenals in de inhoud van de werkcolleges: we behandelen de onderwerpen die de studenten online of op hun werkplek zijn tegengekomen. En we doen dat interactief, de tijd van achterover leunen en alleen maar luisteren is voorbij.”

‘De tijd van achterover leunen en alleen maar luisteren is voorbij’

Wennen aan de zelfregie

Ondanks de korte looptijd van de pilot, zijn er al eerste resultaten te melden. “De studenten moeten nog wel wennen aan de zelfregie en de grote mate van zelfstandigheid”, aldus Gertie. “Maar de online leermogelijkheden worden goed benut en de praktijkgerichtheid wordt erg gewaardeerd. Bovendien zijn de leerwerkbegeleiders enthousiast. We zijn absoluut niet ontevreden met deze eerste ervaringen.”

Permanent Leren

Permanent leren is een cultuur waarin het vanzelfsprekend is dat we tijdens het leven blijven leren. De nadruk ligt vooral op het leren door mensen die al op de arbeidsmarkt actief zijn en die zich opscholen tot een extra opleidingsniveau, zich om- of bijscholen of die informeel leren op de werkvloer.

Andere projecten rond dit thema:

Leren in de praktijk

Stage in elke tak van zorg

Regionale kracht voor innovatie

Het aantal zwaar zorgbehoevende ouderen in Oost-Groningen nam de laatste jaren flink toe. Hiervoor waren hbo-v’ers nodig, maar die meldden zich door een negatief beeld van ouderenzorg te weinig aan op de opleidingen. De oplossing: een stagecarrousel.

In plaats van de klassieke stage van twintig weken bij thuiszorg, ziekenhuis of revalidatie volgen de studenten bij elke tak van zorg zes weken stage. Tussen elk ‘station’ zitten twee weken les, waarvan de inhoud bepaald wordt door de behoeften vanuit de leergemeenschappen. Voorwaarde voor het traject is dat de zorg continu blijft. Bovendien wordt niet vanuit medische problematiek gedacht, maar vanuit patiëntproblematiek. Dus: niet de diabetes is het probleem van de patiënt, maar het feit dat hij zijn spuit niet kan zetten.

‘Eigen regie op het leerproces levert kritischer studenten op’

Overbelaste mantelzorg

Student Merlynn Huisman deed ook mee in dit traject. Na haar mbo-v wilde ze hbo-v doen en zocht ze meer uitdaging. “In mijn stages richtte ik me op de overbelaste mantelzorg en voltooid leven. Het viel me op dat patiënten veel problemen in het sociaal-psychische domein hebben en dat het veel impact heeft op de patiënt.” Studenten krijgen meer regie op hun eigen leerproces aan de hand van eigen leerdoelen. Dat levert kritischer studenten op, ervaarde stagecoach Kirsten Levinga van zorginstelling Oosterlengte. “Stage was vroeger een kruisjeslijst. Nu geven studenten zelf aan wat ze nodig hebben. Ze vragen waarom we dingen zo doen, wat inzicht in ons eigen werk oplevert. En overleg met ketenpartners vergroot onze kennis.”

De eerste resultaten wijzen uit dat studenten daadwerkelijk positiever naar de sector kijken en zelf initiatief nemen. Door de samenwerking komen ook hiaten in de transmurale zorg en de (on)mogelijkheden in de keten aan het licht.

Leren in de praktijk

Steeds vaker wordt onderwijs (deels) verplaatst naar de werkvloer, met leercoaches of docenten op de werkplek. Het is vaak een combinatie van theorie en praktijk, waarin studenten leren omgaan met complexe problemen in een interprofessionele setting en het geleerde direct toe te passen. Deze ‘extramularisering’ van het praktijkonderwijs gaat verder dan de traditionele stage.

Andere projecten rond dit thema:

hbo-isering

Humanitas

Helpenden zijn constante factor in de zorg

De zorgzwaarte neemt toe, de behoefte aan hbo-opgeleide zorgprofessionals groeit mee. Toch breekt Gijsbert van Herk, bestuurder van Humanitas en betrokken bij Zorgpact Rotterdam, juist een lans voor de helpenden (niveau 2) in de zorg. “Zij zijn de constante factor in de verzorging.”

“Onze jongste cliënt is zeven en de oudste is 103. Voor al die verschillende soorten zorg hebben we veel handen nodig. Zowel hoog- maar vooral ook lager opgeleid. De mensen die de algemene dagelijkse verzorging bieden – zij die helpen bij het wassen en aankleden, een beetje koken, schoonmaken en vooral een praatje maken – zijn voor onze cliënten de bekende gezichten. Zij zijn de constante factor in de verzorging, terwijl de hoger opgeleide zorgverlener alleen incidenteel langskomt om medicijnen toe te dienen of een wond te verzorgen.”

Hoodies

“Ik was pas op een bijeenkomst voor bijna duizend vmbo-studenten. Die zaal was rustiger dan hier en de meesten hadden een hoodie op. Ik kon de studenten daar vertellen dat ze, als ze voor de zorg kiezen, garantie hebben op een baan. Humanitas biedt ze ook graag een stageplaats. Als we dat niet doen, zien we ze later op een andere manier terug. Bijvoorbeeld in onze zorg voor tienermoeders of in die voor jongeren die uit detentie komen. Ik zie het als onze sociale taak om dat zoveel mogelijk te voorkomen.”

Thema hbo-isering

De opleidingseisen voor werknemers in zorg en welzijn worden zwaarder. Dat staat in verband met het steeds complexer worden van de zorg, het belang van omgaan met technologie, de verschuiving naar eerstelijnszorg en de veranderende eisen van zorgverzekeraars. Onzeker is of hoger opgeleid personeel het antwoord is op de genoemde veranderingen, wat dit voor de toekomst betekent en of er ook alternatieven zijn.

Andere projecten rond dit thema: