Bedrijfsleven en onderwijs: Kaak en Van Raam

Om het beroepsonderwijs up-to-date te houden is samenwerking tussen opleidingen en bedrijfsleven een must. Twee inspirerende voorbeelden uit De Achterhoek.

Betere samenwerking opleidingen en bedrijfsleven

‘Als bedrijf heb je een stem in het techniekonderwijs’

De Kaak Group en Anton Tijding Techniekopleidingen uit Terborg hebben de handen ineengeslagen om opleiding en bedrijf beter op elkaar te laten aansluiten. Kaak maakt machines en productielijnen voor industriële bakkerijen en daar zijn vakmensen voor nodig met uiteenlopende vaardigheden.

‘Er mist een klein grijs stukje!’, ‘O, jongens, verdorie, het klopt niet.’ Het kost de deelnemers aan de workshop Broodnodige Recepturen de nodige hoofdbrekens: drie puzzels over vaardigheden van werknemers van Kaak. Enige Tangram-ervaring komt hier goed van pas. Op de puzzelstukjes staan woorden als ‘tekening lezen’, ‘materialenkennis’, ‘communiceren in verschillende talen’ en ‘veilig werken’. De gemagnetiseerde puzzelstukjes passen op een metalen plaatje in de vorm van een boterham met een gat erin.

Goede vakmensen

Dat gat zit er niet voor niets, zegt Renate Knipscheer, hr-manager bij Kaak. “Het symboliseert de kennis en kunde die nu vaak ontbreekt voor een goede aansluiting tussen bedrijf en opleidingen. Wij zeggen niet: ‘Scholen, leid je leerlingen wat beter op’, maar kijken wat nodig is om het beter te doen. Dat vraagt een kleine investering, maar we krijgen er goede vakmensen voor terug.”

Robert Smits, coördinator bedrijfsopleidingen Anton Tijdink Techniekopleidingen onderstreept de noodzaak van samenwerking: “De verandering in techniek en productie gaat razendsnel. Als opleiders willen we weten wat we moeten veranderen om te blijven aansluiten bij de bedrijven. Samenwerking tussen school en bedrijf is dan een logische stap. Zo helpen we elkaar.”

3D metaalprinter
Kaak nodigt leerlingen uit voor masterclasses en kortdurende workshops, waarbij leerlingen op mbo-niveau 2 en 3 techniek in de praktijk leren. Bijvoorbeeld om te leren werken met een tubelaser of 3D metaalprinter. Volgens Knipscheer wordt leren en werken in de toekomst alleen maar nog meer hybride. “Iedere werknemer – jong én ouder – moet steeds breder opgeleid zijn. Hoe dat gebeurt, daar heb je als bedrijf een stem in.”

Meer informatie over Kaak Group en Anton Tijdink Techniekopleidingen
www.kaakgroup.com
www.atopleidingen.nl

Renate Knipscheer
Robert Smits

Anke Meuffels, regiosecretaris Metaalunie
‘Inspirerende voorbeelden’
“Een energieke en inspirerende workshop. Door het samen puzzelen ontstond meteen interactie. Het thema, bakens verzetten, gaat als een rode draad door de dag, ook hier. Die bakens verzetten wij met de Metaalunie met scholingspools: een groep bedrijven die met elkaar zorgen voor praktijkonderwijs, vooral voor bbl-leerlingen. Zij leren vaardigheden bij de bedrijven zelf door te werken aan een serieuze praktijkopdracht. In deze workshop hoorde ik daar ook mooie voorbeelden van, heel inspirerend.”

Arie Koning, projectleider Deltion College Zwolle
‘Enthousiaste mensen nodig’
“Ik werk al tien jaar aan het enthousiasmeren van leerlingen voor een technische opleiding. Al in groep 8 op de basisschool vertellen we kinderen wat een baan in de techniek inhoudt. Dat gebeurt ook met de loopbaanoriëntatie op het voortgezet onderwijs, waarbij leerlingen een kijkje nemen bij bedrijven. Voor een betere aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven heb je enthousiaste mensen nodig die de kar trekken. In deze workshop hoorde ik vertellen over een Techniekdag voor 6000 kinderen en ouders op afkwamen, geweldig!”

Lokale bedrijven verzorgen techniekonderwijs

‘Meer kinderen in aanraking met techniek’

Het Platform Onderwijs Arbeidsmarkt in de Achterhoek brengt samenwerking tot stand tussen scholen en lokale ondernemers. Leerlingen volgen nu praktijkvakken bij bedrijven zelf. Ook Fietsfabriek van Raam zet zich in voor dit praktische techniekonderwijs.

In de workshopruimte staan zes loopfietsen van Van Raam: ze missen wielen, zadels en andere essentiële onderdelen. Door de juiste antwoorden op vijf stellingen over vmbo-onderwijs en techniek kunnen de verschillende groepjes zorgen dat hun fiets functioneert. Doel: je gedachten laten gaan over de vraag hoe je als bedrijf omgaat met techniekonderwijs.

Krimp
Liesbeth Laman Trip, werkzaam bij het Platform Onderwijs Arbeidsmarkt in de Achterhoek: “We hebben in deze regio te maken met een krimp van de bevolking. Het vmbo komt daarmee in de verdrukking bij het organiseren van techniekonderwijs. Wij zijn daarom gaan samenwerken met de bedrijven en alle leerlingen volgen nu praktijkvakken bij de bedrijven.” Dat heeft twee belangrijke voordelen: “We kunnen méér kinderen in aanraking laten komen met de techniek en het onderwijs is áltijd up-to-date.”

Investering
Voor een bedrijf is het één keer een investering om een programma op te zetten, beschrijft Wim Meijnen, projectleider innovaties en externe contacten op het Chr. College Schaersvoorde. In principe maken de leerlingen namelijk altijd hetzelfde werkstuk, afhankelijk van het bedrijf. Dat kan een terraskachel zijn, een fietskar, een straatlantaarn of een barbecue. “Zo zorgen de bedrijven dat ze vakmensen behouden.” Op dit moment doen er elf scholen en zo’n zeventig tot tachtig bedrijven mee aan het project.

Nieuwe zaadjes
Fietsfabriek Van Raam is een van de deelnemende bedrijven. “Hoe kunnen we zoveel mogelijk doen om techniek interessant te maken?”, vroeg het bedrijf zich af, vertelt eigenaar Marjolein Boezel. “Met dit project willen we graag nieuwe zaadjes planten en hopen dat er wat uit komt. De uren betalen we zelf – zo’n tweeduizend euro per jaar – de school betaalt de materialen.” Meijnen: “We werkten al samen met de bedrijven, maar je moet wel iemand zien te vinden die enthousiast is om er tijd in te stoppen en dit van de grond te krijgen.”

Meer informatie over fietsfabriek Van Raam en Platform Onderwijs Arbeidsmarkt Achterhoek
www.vanraam.com
www.poa-achterhoek.nl

Liesbeth Laman Trip
Wim Meijnen
Marjolein Boezel

Joke Buscop, hr-manager Damen Schipyards
‘Goede modus vinden’
“Deze workshop is een goed begin om na te denken over de vraag waar we naar toe willen. Er zijn knelpunten op het vmbo en problemen in het bedrijfsleven om nieuwe mensen te vinden. Als we daar een goede modus in vinden, is het een win-winsituatie voor iedereen. Medewerkers blijken vaak goede leermeesters te zijn.”

Nick Helgers, VDL Nedcar
‘Sparren met anderen’
“Binnen een bedrijf zitten we vaak allemaal in hetzelfde hokje te denken. Het is goed om bij deze workshop collega’s te leren kennen en met ze in gesprek te gaan over hoe zij mensen enthousiast maken voor de techniek. Je moet sparren met anderen en je vleugels uitslaan om verder te komen.”