Innovatie en de kracht van taal

Voor verandering is verleiding met de juiste taal nodig. En wil je innoveren en nieuwe kansen ontdekken? Doe dat met álle medewerkers samen.

Hoogleraar Innovatie Jeff Gaspersz

‘Elke dag is een universum van leerkansen’

Bedrijven die innovatie een plek geven in hun werkproces, vergroten hun concurrentiekracht, werken aan continuïteit en zijn als werkgever aantrekkelijk. Jeff Gaspersz, hoogleraar Innovatie aan de Universiteit Nijenrode, ziet mogelijkheden om iedereen in het bedrijf te betrekken bij innovatie.

Wist u dat een kind van vier jaar 300 vragen per dag stelt? Naarmate ze ouder worden stellen ze minder vragen. En we belonen ze ook niet voor het stellen van goede vragen. We belonen ze voor de goede antwoorden. Jammer vindt Gaspersz, want nieuwsgierig blijven is belangrijk. “Vragen vormen de basis voor verandering. Medewerkers die zichzelf regelmatig de vraag stellen ‘Wat heb ik vandaag geleerd?’ en ‘Wat ga ik morgen anders doen’ zijn ook mentaal fitter. Met die houding is elke dag een universum van leerkansen”

Kleine acties
Innovatieve bedrijven zijn bewezen aantrekkelijke werkgevers, aldus Gaspersz. En innovatie hoeft helemaal niet groots en meeslepend te zijn. Juist de kleine acties zijn belangrijk, want die kan je zelf implementeren. Voor grote acties heb je toestemming nodig. Innovatie heeft ook tijd nodig. Maak bijvoorbeeld maandelijks tijd vrij in de teamvergadering voor vragen over innovatie. “Stel de vraag: ‘Heb je iets gezien, gehoord of gelezen wat een kans is voor ons team?’ Innoveren doe je samen. Innoveren is permanent kansen ontdekken en benutten, om in je werk meer waarde te creëren.”

Collective thinking
Dat er veel innovatiekracht bij medewerkers zelf zit toont Gaspersz aan in de collective thinking-estafette. De zestig deelnemers moeten hun ideeën op papier zetten om binnen hun organisatie innovatie mogelijk te maken. Twintig seconden per tip. Daarna gaat het papier naar de volgende, die zijn tip eraan kan toevoegen. Het levert in tien minuten driehonderd tips op. Van ‘laat de nieuwsgierige klant eens meekijken in het fabricageproces’ tot ‘met vakgenoten uit andere bedrijven praten’.

Jeff Gaspersz over de rol van hr bij innovatie:

Jeff Gaspersz

‘Innoveren is permanent kansen ontdekken om in je werk meer waarde te creëren’

Vijf tips voor innovatie

  • Stimuleer diversiteit bij aannamebeleid
  • Ga op bezoek bij afdelingen binnen de eigen organisatie
  • Praat met vakgenoten uit andere bedrijven
  • Kies voor een alternatieve beloning van kennis
  • Bouw in elke vergadering ruimte in voor het delen van goede ideeën

Leendertjan Groeneveld, manager EQIN Opleidingen
‘Mooie aanknopingspunten’
“Dat innovatie zorgt voor duurzaamheid, dus het behouden van medewerkers voor een bedrijf, daar ben ik het mee eens. Het betekent dat medewerkers ook informatie moeten opdoen die niet vanzelfsprekend bij hun functie hoort. Het verhaal van Jeff Gaspersz biedt daarvoor mooie aanknopingspunten. Het was een goed verhaal. Ik hou van mensen die veel weten en op basis van onderzoek en onderwijs een visie neerleggen.”

Framing in de media

‘Taal is nooit neutraal’

Nooit meer normaal de krant lezen en nooit meer gewoon met je partner praten. Dat leert taalstrateeg Sarah Gagestein de deelnemers aan haar workshop door te sturen met taal. Heeft iemand moeite met het begrip manipuleren? “Kom op”, zegt Gagestein dan, “taal is nooit neutraal.”

Het onderwerp van de workshop is ‘framing’. Oftewel: een goed verhaal met slimme taal. We hebben het vandaag over veranderen. Daarvoor moet je het brein verleiden. Niet alleen het bewuste deel, met argumenten, maar ook de andere kant van de hersenen.

Roze olifant
Vandaag geen theoretische verhandeling maar voorbeelden van succesvolle beïnvloeding. “Denk niet aan een roze olifant”, zegt Gagestein. De meesten gaan snel aan iets anders denken. Grappig: negen van de tien keer gaat het dan toch over een dier en een kleur. We denken de controle terug te hebben, maar worden onbewust toch verleid.

Death tax
Ander voorbeeld. Erfbelasting heette in Amerika ‘estate tax’. Vonden vooral de Democraten een prima woord. Je zag grote landgoederen voor je en zo zielig zijn die rijken niet. Toen vervingen de Republikeinen het voor ‘death tax’. Dat klonk héél anders. Beelden van het verlies van dierbaren kwamen op. Daar moet je toch geen belasting aan verbinden? Leer de trucs te herkennen en pas ze toe, is de boodschap.

Koppensnellen
Ten slotte gaan we koppensnellen. Gewoon op de eigen telefoon. Waar het ene medium het neutraal heeft over ‘Incident in parlement’, kopt het andere ‘Zelfmoordpoging in Tweede Kamer’. En verreweg de meest dramatische: ‘Springer Tweede Kamer schrijft afscheidsbrief op Facebook…’ Een actueel lesje framing.

Sarah Gagestein over juist taalgebruik:

Sarah Gagestein

‘Om te kunnen veranderen moet je het brein verleiden’

Arianne van Dijken, hrd-manager Resato International
‘Mensen zijn toch kuddedieren’
Je weet natuurlijk dat taal manipuleert, dat je getriggerd kunt worden met woorden en dat je dat zelf ook doet, bewust en zeker ook onbewust. Maar Sarah vertelde heel inspirerend over de feiten daarachter en waarom we dat doen. Het mooiste voorbeeld vond ik de pont over het IJ, met die kleuren. Ik zou zelf ook niet voor rood kiezen maar netjes op groen gaan staan. En ook mijn gedrag achteraf gaan rationaliseren, ben ik bang. Het blijkt toch iedere keer weer dat mensen kuddedieren zijn. Ook al wil je de andere kant op gaan, je doet het toch niet.”

DSC_6449 arianne van dijken_

Kylian Hendriks, hr-stagiair Photonis
‘Bewust van invloed media’
Bij Photonis houd ik me bezig met AVG, de Europese privacyverordening. Lang niet iedereen is zich ervan bewust wat de nieuwe wet voor een organisatie betekent. In die zin valt er bij ons nog veel te overtuigen. Daar kan ik de tips van Sarah goed bij gebruiken: het maakt veel uit hoe je de dingen zegt. Dat koppensnellen doe ik eigenlijk al. Ik ben me zeker bewust van de invloed die media op ons leven hebben én hoe ze zaken verdraaien. Kijk de verschillende platforms er maar op na.”

DSC_6438 kylian hendriks_