De kracht van een PLG

Bijna de helft van de beginnende mbo-docenten stroomt na vijf jaar weer uit. Starters geven vaak aan weinig tot niets te merken van begeleiding, die er op papier wel zou moeten zijn. Een goede begeleiding van startende docenten is cruciaal om deze uitval terug te brengen. Drie mbo-instellingen gingen samen met onderzoekers op zoek naar handvatten om de begeleiding van deze instromers te verbeteren. Een professionele leergemeenschap (PLG) waarin betrokkenen rondom instroming intensief samenwerken, staat hierbij centraal. Een belangrijk instrument is de Startwijzer-MBO.

Verschillende mbo-opleidingen en onderzoeksinstellingen (Da Vinci College, Albeda, Friesland College, Kenniscentrum kwaliteit van leren (HAN), lerarenopleiding Universiteit Groningen en Expertisecentrum Beroepsonderwijs (CINOP-ECBO)) hebben de handen ineengeslagen om tot een oplossing te komen. Een veelbelovende werkwijze voor het succesvol realiseren van duurzame onderwijsverbetering is de PLG. In een PLG werken actoren samen aan het herontwerp en de implementatie van begeleidingstrajecten. Daarbij wordt nagegaan op welke wijze het werken in de PLG bijdraagt aan de kwaliteitsverbetering en wat hierbij interfererende voorwaarden zijn.

Startwijzer-MBO
“We zien dat de kwaliteit van de begeleiding nu nog te veel leunt op de beschikbaarheid en welwillendheid van collega's. Vaak ontbreekt het overleg tussen de betrokken actoren om de nieuwe docenten te begeleiden", schetst Patricia Brouwer, onderwijskundig onderzoeker bij ECBO, de situatie. “Met behulp van de Startwijzer-MBO hebben we de scholen een spiegel voorgehouden en een diagnose kunnen stellen.” Startwijzer-MBO is een digitale scan die in beeld brengt hoe starters op dit moment worden ingewerkt en begeleid, en op welke onderdelen er (nog) winst te behalen valt. Starters, begeleiders en andere betrokkenen kunnen de digitale startwijzer invullen om hun individuele perspectief voor het voetlicht te brengen. Zes pijlers zijn hier van belang: werving/selectie, acculturatie, taakbeleid, begeleiding bij pedagogisch-didactisch handelen, professionele ontwikkeling en beoordeling. Brouwer: “Door de startwijzer krijgen scholen inzichtelijk welke pijlers op orde zijn en waar winst valt te halen."

Co-creëren
"De onderwijsprofessionals in een PLG werken niet alleen aan de verbetering van onderwijs, ze leren ook van, door en met elkaar. Ze co-creëren als het ware een inductietraject. Dát is ons concept. Ze delen de praktijk met elkaar, gaan de professionele dialoog aan, stellen vragen, focussen op onderwijs, leren van startende docenten, nemen collectieve verantwoordelijkheid, delen kennis en ervaringen, hebben een onderzoekende houding en ontwikkelen gezamenlijk goed onderwijs."

Meer informatie: https://www.nwo.nl/onderzoek-en-resultaten/onderzoeksprojecten/i/36/31736.html

Reactie deelnemer

Frisse blik op cultuur

"De mbo-startwijzer biedt zeker mogelijkheden. Ik vind bijvoorbeeld het onderwerp professionele identiteit interessant. Bij ons op school is een grote groep docenten die er al langer werkt. Het is interessant om te zien hoe instromers zich tot deze groep verhouden. Hoe zij met hun frisse blik reageren op de cultuur die ze bij ons op school aantreffen."

José Oudejans, HMC MBO Vakschool Amsterdam


PISA-onderzoek: participeren én profiteren

Hoe goed kunnen 15-jarigen vaardigheden in lezen, wiskunde en natuurwetenschappen toepassen in dagelijkse situaties? En in hoeverre is dit de afgelopen jaren veranderd? Antwoord op deze vragen kunnen we geven dankzij deelname van 4765 Nederlandse leerlingen, afkomstig van 156 vo-scholen, aan het grootschalig internationaal vergelijkend PISA-onderzoek.

Martina Meelissen is onderzoeker van de Universiteit Twente en werkt met PISA. "De onderzoeken kennen een cyclus van drie jaar. In PISA worden de vaardigheden van 15-jarigen getoetst en wordt via vragenlijsten informatie verzameld over de context waarbinnen ze deze vaardigheden aangeboden krijgen. Wereldwijd gaat het om 500.000 kinderen."

Mondig
Een geletterde leerling in PISA kan vaardigheden in lezen, wiskunde en natuurwetenschappen toepassen in dagelijkse situaties en is voldoende voorbereid op het functioneren als mondige burger binnen de huidige kennismaatschappij. Meelissen: "We willen weten hoe we er als land voorstaan. Dankzij de driejaarlijkse cycli kunnen we een vergelijking maken in de geletterdheid en de onderwijscontexten tussen landen én schooljaren. Op die manier krijgen we inzichten in de kenmerken van de onderwijsconcepten die mogelijk samenhangen met de mate van geletterdheid."

Meerwaarde
Naast een rapport en een presentje voor de leerlingen, biedt PISA de deelnemende scholen een meerwaarde. Meelissen: "De school levert een bijdrage aan wetenschappelijk onderzoek: welke achtergrond en onderwijskenmerken hangen samen met prestaties en welbevinden

van leerlingen. Ze levert een maatschappelijke bijdrage die door beleidsmakers kan worden opgepakt en kan hier op haar beurt zelf weer van profiteren."

Nederland
"Wanneer we naar de Nederlandse resultaten kijken zien we dat onze kinderen voor alle vakken hoger scoren dan het gemiddelde wereldwijd. De leesvaardigheid is door de jaren heen nauwelijks veranderd. Bij wiskunde en natuurkunde is zichtbaar dat in Nederland de achteruitgang iets sneller is gegaan dan in andere landen. Jongens en meisjes scoren voor wiskunde en natuurkunde ongeveer even hoog. Meisjes lezen, net als in alle voorgaande jaren, vele malen beter."

Leesvaardigheid toepassen
Joyce Gubbels van het Expertisecentrum Nederlands benadrukt dat de leesvaardigheid óók is gericht op het deelnemen in de maatschappij. "We willen niet alleen weten of kinderen kunnen lezen, maar of ze wát ze lezen ook kunnen toepassen. Het evalueren van, begrijpen van, omgaan met en reflecteren op teksten is van belang om je doel te bereiken, je kennis en potentieel te verruimen en deel te nemen aan de maatschappij."

www.pisa2018.nl

Reactie deelnemer

Trends als trigger

"De nieuwe resultaten van PISA worden in december bekendgemaakt, ik heb zojuist alvast een afspraak gemaakt. Vanuit mijn rol als toezichthouder ben ik daar namelijk zeer geïnteresseerd in. Internationale vergelijkingen en signaleringen als in PISA horen bij onderzoek en onderwijs. Die zijn bruikbaar. Wij gaan met scholen en met kinderen in gesprek. Als er trends zijn, dan kan dat voor ons een *trigger *zijn om onderzoek te doen naar de oorzaak."

Klaas Bos, Inspectie van het Onderwijs

Handen op elkaar voor Voordeleraar.nl

Binnen 24 uur zijn al duizenden aanmeldingen gedaan op www.voordeleraar.nl . Met dit digitale portaal is een belangrijke slag geslagen om het wetenschappelijke informatielandschap meer vrij toegankelijk te krijgen. Alle onderwijsprofessionals in het po, vo en het mbo krijgen tijdens deze pilot van een jaar toegang tot meer dan een miljoen artikelen over onderwijsonderzoek in EBSCO Education Source.

Al zo'n twintig jaar is er een transitie gaande naar meer open access van wetenschappelijke onderzoeken, al is er een sterke tegenlobby van uitgevers die onder meer leidt tot betaalmuren. Terwijl juist vrije, laagdrempelige toegang tot wetenschappelijke publicaties belangrijk is voor leraren die hun onderwijs willen vernieuwen en verbeteren met inzichten uit onderwijsonderzoek. We lopen in Nederland nog niet voorop, maar bijna tachtig procent van het zeer diverse wetenschappelijke informatielandschap is vrij toegankelijk.

Meld je aan
Voordeleraar.nl is een initiatief van de PO-Raad, VO-raad, MBO Raad, het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) en de Koninklijke Bibliotheek (KB). Het komende jaar wordt uitgebreid onderzoek gedaan naar de behoefte aan en het gebruik van Voordeleraar.nl. Wie vragen, tips of aanbevelingen heeft, wordt opgeroepen zich vooral te melden, zodat dit kan worden meegenomen in dit onderzoek. Het pilotjaar is een signaal naar de wetenschap: ook 'gewone' mensen zijn geïnteresseerd in jullie werk. En wellicht wordt de voorziening daarna uitgebreid naar andere onderwijssectoren of wordt het voortaan structureel aangeboden. Voor wie het nog niet kent: meld je aan en ga eens grasduinen!

Meer mogelijkheden voor vrije toegang tot wetenschappelijke publicaties:

https://www.kb.nl

https://scholar.google.com

https://openaccessbutton.org - een extensie voor in je browser die je helpt een vrij toegankelijke versie te vinden

https://unpaywall.org/ - om open access versies van publicaties te vinden

https://www.narcis.nl - output Nederlandse universiteiten

https://www.gettheresearch.org/ - zoeken en vinden in een nieuw AI-jasje

https://www.hbo-kennisbank.nl/index - output Nederlandse hogescholen

Stuur een mail naar de auteur met het verzoek om een kopie van het artikel. Heel vaak wordt dit dan gestuurd.

Veel meer tips vind je op www.kb.nl/oatips

Reactie deelnemer

Blij met extra opties

"Ik voed me graag met nieuwe wetenschappelijke inzichten en vind het belangrijk actuele lesstof aan te bieden. Maar als je te lang moet zoeken naar goede informatie of als je zoekmachine niet werkt, frustreert dat. Dat is kostbare tijd die ik liever anders besteed. Ik werk al veel met EBSCO, maar ik ben blij met de vele extra opties uit deze workshop. Hopelijk wordt de pilot volgend jaar naar het hoger onderwijs uitgebreid."

Willemijn Schless, docent pedagogische onderwijskunde, Pabo Marnix Academie
Vorige Volgende