Plastic Avengers Manifest

Vijf richtlijnen voor een hernieuwde omgang met plastic

Hoe zouden onze achterkleinkinderen willen dat we vandaag met plastic omgaan?...

Vijf richtlijnen voor een hernieuwde omgang met plastics

Wij, de mensen bijeengekomen tijdens de ‘Plastic Avengers Conference’ Amsterdam 2019 in Pakhuis de Zwijger, met als doel plastic vervuiling breed te bestrijden, om het leefmilieu en de gezondheid te beschermen voor onszelf en toekomstige generaties, stellen de volgende richtlijnen vast zodat we tot een houdbare omgang met producten gemaakt van plastics komen;

overwegende dat;

met kunststoffen of 'plastics', een brede en gevarieerde groep chemische verbindingen wordt bedoeld die door niet-natuurlijke scheikundige processen worden vervaardigd,

plastics niet of nauwelijks biologisch composteren, maar wel in het milieu uiteen kunnen vallen in kleinere stukjes plastic, ten gevolge van onder meer UV- straling, verhitting en/of wrijving, zoals bijvoorbeeld bij kortcyclische/eenmalige levensmiddelenverpakkingen,

gebruik en toepassing van plastics in de afgelopen jaren wereldwijd exponentieel is gegroeid, en gebruik naar verwachting de komende decennia verder zal groeien, plastics zo goed als elk ander materiaal heeft vervangen alsmede het karakter van de maatschappij heeft veranderd als katalysator achter gemaks-consumptie,

ons gedrag, als mens, zich onvoldoende snel aanpast aan de ontwikkelingen in toepassingen, schaal en beschikbaarheid van plastics en de daaruit volgende eisen aan het gebruik.

kunststof slijtage, zoals van autobanden, verf en het wassen van kleding, een microplastic vervuiling veroorzaakt waarvan de gevolgen nog slecht te overzien zijn door gebrek aan voldoende specifiek onderzoek, en waar de oplossingen bij voorbaat zeer ingrijpend zullen zijn,

een groot gedeelte van de huidige bestrijding van de milieu-impact van plastic zwerfafval is gericht op het fysiek opruimen van (grotere) delen plastics nadat deze (langere tijd) in het (aquatisch) milieu hebben rondgezworven,

het de door de retailers, grootwinkelbedrijven en merk eigenaren, in diverse Europese landen georganiseerde inzameling en sortering niet of nauwelijks bijdraagt aan de vermindering van de vervuiling door plastics en andere eenmalige verpakkingen,

roepen op tot een hernieuwde omgang met plastic, te weten;

1-DIE INBRENGT, DIE TERUGBRENGT

Volledige verantwoordelijkheid milieu impact bij bedrijven.

Retailers, grootwinkelbedrijven en merk eigenaren, zowel individueel als gezamenlijk, zijn volledig verantwoordelijk en betalen voor het organiseren van hoogwaardige (gescheiden) inzameling en sortering.

De merkeigenaar, het grootwinkelbedrijf of de retailer betaalt de kosten voor het opruimen van het zwerfafval, reiniging van de bodem en waterwegen en andere kosten die het gevolg zijn van zijn of haar producten.

Die individuele en volledige productverantwoordelijkheid zorgt ervoor dat vervuilende producten zijn vervangen met duurzame alternatieven.

De opgezette afvalsystemen zijn open en transparant. Regie en controle ligt bij de onafhankelijke publieke sector.

2-MINDER IS MEER, ANDERS IS BETER

Reductie & alternatieve materialen.

Een meetbare vermindering van kunststof in alle kortcyclische/single-use consumenten toepassingen. Daar waar er kans bestaat op vervuiling zijn alternatieve en milieuvriendelijke materialen en/of alternatieve aanbied-vormen toegepast.

Bio-degradeerbare plastics of andere ‘bioplastics’ zijn met de huidige stand van techniek geen alternatief.

Herbruikbare verpakkingen zijn maximaal gestimuleerd.

3-HET DIKKE PRIKKEL PRINCIPE

Goed gedrag aantrekkelijk; het veranderen van consumentengedrag

Zorgvuldige omgang met plastics is zo aantrekkelijk mogelijk gemaakt. Verpakkingen zijn zo ontworpen dat consumenten er intuitief het juiste mee doen. Geen misleiding met vermeende biodegradeerbaarheid of een papieren uiterlijk; als iets van plastic is ziet het eruit als plastic, zodat overduidelijk is wat er van de consument wordt verlangd; of de verpakking in de plasticbak of -zak moet komen.

Met herontwerp, slimme prijsprikkels en retoursystemen voor verpakkingen met een hoog risico op zwerfafval voorkomen we dat plastics in het milieu terechtkomen. Waar deze alsnog in het zwerfafval komen, gaat de rekening naar de producent zodat er daar een prikkel ligt om dit te veranderen.

Educatie en voorlichting aan de consument over nadelige effecten van plastic in het milieu en hun verantwoordelijkheid hierin speelt onverminderd een rol.

4-EENVOUD

Terugdringen toxiciteit, typen plastic en aanpassen ontwerp

Producten zijn aangepast zodat deze drastisch minder schadelijke additieven bevatten. Ook het aantal op de markt gebrachte soorten plastics is drastisch verminderd. Producten die toch schadelijke additieven bevatten zijn duidelijk gelabeld.

5-DATA RUIMEN STOPT OPRUIMEN

Monitoring primair bij opruimactiviteiten

Opruimen is nuttig en nodig, maar blijft voornamelijk symptoombestrijding als er geen data wordt verzameld over zwerfafval dat uit het milieu is verwijderd. Door het verzamelen van data zorgen we ervoor dat de opruimwerkzaamheden toegevoegde waarde krijgt en dat het probleem ook bij de bron wordt aangepakt. De in een uniform systeem verwerkte data is niet beperkt tot het zwerfafval alleen.

Er is bovendien onafhankelijke transparante data over waar plastic vandaan komt, en waar het na gebruik naar toe gaat. Kunststof-recycling bedrijven rapporteren periodiek welke hoeveelheid kunststof-recyclaat zij effectief hebben kunnen herwinnen uit de aangeboden kwalitatief hoogwaardige voorgesorteerde afvalstromen.

De deelnemers aan de ‘Plastic Avengers Conference’ Amsterdam 2019 ondersteunen het bovenstaande ‘Plastic Avengers Manifest’ opgesteld tijdens PAC2019 en beschouwt deze als een moment in de tijd. Zij zijn zich bewust dat innovaties en nieuwe wetenschappelijke onderzoeken kunnen leiden tot hernieuwde inzichten die invloed kunnen hebben op de hierboven beschreven richtlijnen. Elk jaar zullen de richtlijnen worden getoetst en indien nodig herzien.