Voordat Brigitte van den Bergh eind vorig jaar als Ketenmanager bij Zorg en Veiligheidshuis Gooi- en Vechtstreek (ZVH) aan de slag ging, werkte ze tien jaar bij het OM. Onder andere als teamleider bij de afdeling interventies bij Parket Midden Nederland. Hoe kijkt zij nu naar de samenwerking door en met het OM?
'Terugblikkend op mijn eerste ervaringen bij het parket zie ik vooral het verschil in de benadering van huiselijk geweldzaken. In 2008 realiseerde ik me nog onvoldoende de meerwaarde van een ZVH in deze zaken. De focus voor mij lag toen vooral op de check of er voldoende bewijs was en vervolgens de afdoening.
Terwijl soms uit justitiële documentatie al bleek dat het een terugkerend probleem was in een gezin en dat reguliere interventies het geweld blijkbaar niet stopte. Evident dat er een andere aanpak nodig is, want achter huiselijk geweld schuilt een complexe wereld van sociale problematiek. Denk aan intergenerationele overdracht en de voortdurende spiraal van geweld, opvang en huisvestingsissues.
Nu zou zo’n casus bijvoorbeeld kunnen worden aangemeld bij het ZVH voor de MDA++ pilot waarbij met experts wordt gewerkt aan structurele veiligheid. Tegenwoordig is het lijntje tussen ZSM en OM via de interventiespecialist goed georganiseerd. De vraag is wel of er op dit moment voldoende contact is tussen de afdeling Onderzoeken en de ZVH’s. Daar zijn uiteindelijk ook zaken die volgens de landelijke criteria in aanmerking zouden komen voor bespreking in het ZVH, maar we zien in de praktijk dat we daar nog niet zo in beeld zijn.
Mijn ervaring in de tien jaar dat ik bij het OM werkte is dat OM’ers enorm betrokken zijn bij hun werk. Ik heb er altijd fijn samengewerkt met collega’s en dat wordt nu vast niet anders. We zijn en blijven allemaal zeer toegewijde spelers op het domein van veiligheid en zorg. Dat verbindt, want in de kern willen we allemaal hetzelfde.
Als ZVH zijn we meer dan een kenniscentrum, het is een gezamenlijke inspanning om het samenwerkingsverband inhoud en vorm te geven. We moeten zaken samen oppakken, samen uitdenken wat de beste aanpak zou kunnen zijn en vervolgens samen ook vast blijven houden. Ook in de monitoring na de zitting.
Wat ik merk na vijf maanden in mijn rol als ketenmanager is dat ik het OM steeds meer zie als één van de vele partners waar wij als ZVH ons werk mee doen in het samenwerkingsverband. Onze zaken vragen er om samen gedragen te worden en dat al onze partners, ieder vanuit hun eigen expertise, een wezenlijke en actieve bijdrage leveren aan de casus overleggen die wij voeren en de plannen van aanpak die we daar opstellen.
Het OM is uiteraard een van onze kernpartners en zo voelde ik dat ook als
OM’er. De collega’s van het OM zijn onmisbaar als het gaat om het uitdenken van mogelijke varianten in de vervolging van bijvoorbeeld een TopX’er(focusgroep die de gemeentes aanleveren). Het OM bepaalt daarin ook de snelheid waarin er geschakeld kan worden.
Door duidelijke interne werkafspraken die er zijn gemaakt bij het OM, worden deze zaken ook geprioriteerd in de beoordeling en eventueel planning op zitting. Zonder dit soort afspraken kunnen we in onze plannen van aanpak niet de doorbraak forceren die soms nodig is.
Daarmee is het OM een daadkrachtige en betrouwbare partner die onze
casuïstiek ook daadwerkelijk de aandacht geeft die nodig is.
Daarnaast is het OM een kritische partner als het gaat om informatiedeling binnen het ZVH. Dat is ook nodig, een jurist is daar denk ik doorgaans toch scherper op. Het kader moet steeds helder zijn, de werkafspraken goed afgestemd.
Dat neem ik wel mee vanuit mijn OM periode: je moet met elkaar zorgen voor duidelijke juridische kaders en werkafspraken in de samenwerking, want samenwerken is soms ook gewoon razend ingewikkeld.
Ik zie het echt als mijn taak om er voor te zorgen dat we de juiste zaken krijgen aangemeld en binnenhalen. En dat we daarbij te werk gaan volgens relevante wetgeving, ons samenwerkingsconvenant, privacy protocol en dat alle partners steeds gecommitteerd zijn aan de manier waarop wij ons werk doen binnen het ZVH. Die betrokkenheid en bevlogenheid die ik al eerder noemde, neem ik mee vanuit mijn periode bij het OM.
Natuurlijk mag het soms ook best wat schuren, maar uiteindelijk gaat het er om weer die consensus te bereiken over welke zaak hoort bij ons en hoe doen we dat verder samen?
Want wij zijn de partners… en de partners dat zijn wij.
"Natuurlijk mag het soms best wat schuren, maar uiteindelijk gaat het erom weer die consensus te bereiken over welke zaak hoort bij ons en hoe doen we dat verder samen?"
Elke straf, onze zorg: hoe zie je dat in de praktijk en welke toegevoegde waarde heeft het OM?
Binnen onze casus overleggen zoeken wij op maat naar effectieve combinaties tussen straf en zorg; onze core business. We kijken per casus welke partner we op dat moment voor deze zaak nodig hebben. Straf is effectiever in combinatie met zorg en zorg heeft meer impact als je een sanctie als stok achter de deur hebt.
Het is per casus steeds maatwerk om de balans daarin aan te brengen, maar zowel straf als zorg zijn nodig voor blijvend resultaat. Voor het organiseren van die stok achter de deur is het OM echt onmisbaar en essentieel dat zij steeds bij ons aan tafel zitten.
MAAK DE ZIN AF:
Wil je OM-professionals beter in staat stellen om meer passende beslissingen te nemen in strafzaken met verdachten met Multi problematiek dan is het nodig...
dat bij de opleiding van de jonge juristen, assistent-ovj’s en ovj’s nog meer aandacht is om je onderbuikgevoel te volgen in zaken. Soms voel je gewoon dat reguliere afdoening onvoldoende is en dat je meer partners nodig hebt om tot
het meest effectieve plan van aanpak te komen in je zaak.
Als je daarbij meer kennis en ervaring hebt over de andere niet-justitiële ketenpartners, gemeenten en zorg, dan schakelt dat makkelijker in het zoeken naar een passende beslissing.
Hoe zijn ze georganiseerd, hoe doen zij hun werk, wat hebben zij voor toolkit in zaken die bij het OM spelen etc. Ik geloof er in dat samenwerken sneller en makkelijker gaat als er inzicht en kennis is van elkaars werk. Het leidt tot meer begrip van en je vindt elkaar sneller, omdat je weet wat een ander te bieden
heeft.
Denk aan meeloop-dagen bij verschillende organisaties en andersom natuurlijk. Laat andere partners eens een kijkje nemen in de keuken van het OM. Zo krijgen zij ook
steeds scherper wat ze wel en niet kunnen vragen en verwachten.
*Dit interview vond plaats op persoonlijke titel.