Samenwerken klinkt kinderlijk eenvoudig, maar effectief samenwerken blijkt in de praktijk een stuk ingewikkelder te zijn. “Voor een OM-professional spreekt het fenomeen samenwerken met ketenpartners voor zich, maar toch gaat het zelden vanzelf”, is de ervaring van Isabeth Mijnarends.
Hoe zorg je er dan wel voor dat een samenwerking soepeler verloopt? Minder frustreert? ”Het ligt niet aan jou dat samenwerken zo lastig is”, zegt Frank Beemer regelmatig tegen professionals.
Waar het wel aan ligt en hoe een samenwerking betere resultaten oplevert, leer je in de nieuwe SSR-cursus Effectief samenwerken in netwerken Straf met Zorg. Deze training ondersteunt parketten én OM-professionals bij het realiseren van de minimumnormen Straf met Zorg.
Hanna Boersema verzorgt samen met Frank Beemer de cursus Effectief samenwerken in netwerken Straf met Zorg. Isabeth Mijnarends, Afdelingshoofd B&S AP Oost Nederland, is vanuit het OM verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de cursus. De noodzaak voor een professionele opleiding stond al jaren hoog op haar wensenlijst. Het oplossingsgericht samenwerken vanuit een scherpe blik op de eigen verantwoordelijkheid en die van de andere partner, vraagt om meer gerichte (bij)scholing van de OM-er op het punt van effectief samenwerken in netwerken. In het vervullen van de maatschappelijke opdracht wil het OM een betrouwbare partner zijn in het zorg- en sociaal domein.
In haar vorige functie als Landelijk Jeugdofficier zag Isabeth té vaak zaken mislopen, of op het nippertje goedkomen, door obstakels in samenwerkingen. “We spreken als organisaties in een netwerk een andere taal, hebben een andere logica en soms andere targets van onze organisaties. En vaak denkt iedereen dat het eigen aanbod het beste helpt. Maar duurzame oplossingen vinden we zelden alleen in een ingewikkelde casus met veel leed en risico’s.”
Een jong volwassene was al langer bekend bij de hulpverlening. Hij pleegde telkens lichte delicten en liet steeds duidelijker verward gedrag zien. Bekend was dat hij af en aan medicijnen slikte. En ook dat zijn moeder, bij wie hij inwoonde, regelmatig aan de bel trok bij de gemeente. Maar haar zoon was nu eenmaal volwassen en zonder toestemming kon men niets doen. Niet voor hem noch voor haar.
Bij het zoveelste strafbare feit werd hij besproken in het Zorg- en Veiligheidshuis. Verder werd de reclassering gevraagd een rapport op te stellen voor de zitting. Verdachte wilde nergens aan meewerken en de reclassering zond de advies-aanvraag retour. Hierdoor kon de politierechter slechts een taakstraf opleggen. Vrij snel daarna ging het bergafwaarts. Op een gegeven moment ging zodanig mis, dat deze jong volwassene - tijdens een onbenullig conflict- zijn moeder ontnam van het leven.
Achteraf ontstaan dan vragen als: hadden de justitiepartners niet al veel eerder de GGZ moeten betrekken? Waren de strafbare feiten niet juist ‘een kans’ om gedwongen zorg op te leggen? Was de GGZ zelfstandig aan zet?
Frank Beemer hoort vaak dat professionals aan zichzelf gaan twijfelen als een samenwerking stroef verloopt of niet brengt wat ze hadden verwacht. Dat gevoel speelt ook bij zorgprofessionals. Naast trainer van de SSR-cursus, is Frank Beemer Academic Director Ketenregie bij Erasmus Academie. Hij kijkt er naar uit om met de OM-professionals aan de slag te gaan. Hieronder deelt hij een aantal tips ter inspiratie voor goede samenwerking.
Frank is een expert in het begeleiden van professionals om te leren schakelen van denken in oplossingen naar denken in het bijdragen aan de samenwerking. “Goed samenwerken houdt in dat je gebruik maakt van elkaars diversiteit. Je werkt juist samen, omdat alle partijen iets inbrengen dat nodig is. Het vraagt enige lenigheid van de professional maar in principe kan iedereen het leren”, zegt Frank Beemer.
3 tips voor de OM-professional om effectief samen te werken in netwerken.
Tip 1
Specialisten zoals artsen of OM-professionals zijn opgeleid en getraind in het denken in oplossingen. Dat geeft spanning in een netwerkomgeving waar meer partijen gebruik willen maken van elkaars diversiteit, zoals zorg- en de juridische kennis. Frank Beemer noemt het de onvermijdelijke dynamiek van samenwerking. Accepteer de spanning die daarin ontstaat en verwacht niet dat een samenwerking meteen succesvol is.
Informatie cursus Effectief samenwerken in netwerken Straf met Zorg
Tip 2
Naast organisatieprestaties met productieafspraken zijn er maatschappelijke prestaties die meer tijd kosten, zoals strafzaken met een zorgcomponent. Deze zaken zijn complex en vragen om samenwerking in een netwerk. Die samenwerking kost tijd. Neem die tijd. De minimumnormen Straf met Zorg geven daarvoor de ruimte.
Tip3
Binnen een netwerk kijken verschillende partners met andere ogen naar een verdachte. Bijvoorbeeld advocaten kijken anders dan officieren van justitie. De focus in een netwerk is wezenlijk anders dan die binnen de eigen organisatie met specialisten.
Precies dat verschil in kennisbijdrage maakt samenwerking effectief. En ook complex. Door nieuwsgierig te zijn naar de bijdrage van de ander ontstaat ruimte om samen met andere professionals een oplossing te zoeken.
Hoe andere partners naar een verdachte kijken
Een nieuwsgierige houding vraagt enige lenigheid van de OM professional. Hoe je lenig wordt leer je in de nieuwe SSR-cursus Effectief samenwerken in netwerken Straf met Zorg. Bijvoorbeeld door te oefenen met deze vraag: “Wat zou ik kunnen bijdragen aan deze casus zodat we samen tot een oplossing komen?”
Naast lenigheid wordt getraind in het kijken naar een concrete strafzaak vanuit de context en te kiezen voor een betekenisvolle interventie, waarmee het beoogde effect zo optimaal mogelijk wordt bereikt. Kortom, een prettige mix tussen kennis opdoen en ervarend leren toepassen.
Benieuwd naar de cursus? Kijk hier voor meer informatie of schrijf je direct in voor de eerste cursusronde in 2021.
Wil jij de online nieuwsbrief 'Straf met Zorg' in de toekomst ontvangen? Aanmelden nieuwsbrief Straf met Zorg