'Een onderzoek naar de kracht van (vroegtijdige) afstemming binnen huiselijk geweldzaken'

In opdracht van het programma ‘Straf met Zorg’ onderzoeken OM, Politie, Veilig Thuis (VT), Het Crisis Interventieteam (CIT), de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) en 3RO of en binnen welke zaken vroegtijdige afstemming wat oplevert. Draagt het bij aan de acute en structurele veiligheid binnen gezinnen en gezinssystemen? Of levert het alleen extra werk op?

De pilot rond huiselijk geweld vindt plaats van 1 oktober tot en met eind december op ZSM in Den Haag en behandelt alle binnenkomende zaken vanuit politiebureaus Laak-en Berensteinlaan. Aanleiding is onder andere een landelijke inventarisatie vanuit het programma ‘Straf met Zorg’ naar de samenwerking tussen het OM en Veilig Thuis. Binnen de scope van de pilot vallen alle zaken waarbij er sprake is van een strafbaar feit of een vermoeden daartoe.

Een andere manier van samenwerken

‘We moeten meer afstemmen over de interventies en acties van OM, Politie, Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en 3RO in huiselijk geweldzaken en kindermishandeling.’ Dat was de mening van OM-respondenten vanuit de landelijke inventarisatie. Tegelijkertijd kwam naar voren dat het nut en de noodzaak van de afstemming met Veilig Thuis vaak onvoldoende duidelijk is. Ook ervaart het OM een gebrek aan tijd en capaciteit. Projectleider Judith van Schoonderwoerd den Bezemer: ‘In het licht van deze uitkomsten is de pilot (selectiviteit bij) vroegtijdige afstemming ontworpen. Ik hoop dat we als OM de komende tien weken antwoord krijgen op de vraag in welke zaken vroegtijdig afstemming iets oplevert. Levert vroegtijdige afstemming überhaupt iets op? Mooie bijvangst zou ik vinden als OM medewerkers, politie en ook de zorgorganisaties meer bekend worden met elkaars werkwijze, elkaars afwegingen en instrumentarium.’

‘Als OM kunnen we het verschil maken door strafrecht in te zetten in zaken waarin dwang nodig lijkt te zijn om te zorgen voor directe of structurele veiligheid’.

– Judith van Schoonderwoerd den Bezemer -

Hoe werkt de pilot?

De komende tijd worden alle meldingen van huiselijk geweld gelijk ‘op tafel’ gelegd. Ook beschikbare informatie wordt maximaal met elkaar gedeeld. Dat gebeurt zowel met alle meldingen die bij Veilig Thuis en het CIT binnenkomen als met de aangiftes en meldingen bij de politie. Wat is het veiligheidsrisico? Wat is er bekend bij de verschillende partners? Welke (vervolg)afspraken zijn nodig? Wie voert welke acties uit? Hoe versterken we elkaar voor het meest effectieve straf- en zorgtraject? Ook onderzoeken we of er selectiviteit aan te brengen is in het type (huiselijk geweld) zaken op ZSM of meldingen bij CIT en Veilig Thuis waarbij (vroegtijdige) afstemming nodig of wenselijk is.

Verwachte resultaat

Door tijdelijk zo te werken gaan we met elkaar na op welke momenten en binnen welke zaken ieder vanuit de eigen rol en verantwoordelijkheid het verschil maakt. Vervolgens worden doelgerichte keuzes gemaakt qua werkwijze, inzet en capaciteit. Dat met het gezamenlijke doel in het achterhoofd. Het vergroten van de veiligheid binnen gezinnen en gezinssystemen. ‘Het OM is hierbij ook bij uitstek de partner die de norm ‘geweld hoort nergens thuis’ kan en moet stellen’, aldus Judith.

‘We kunnen als politie een meerwaarde leveren door nog breder te kijken en goed door te vragen. ‘Het zou al geweldig zijn als we in één of twee van de tien zaken daadwerkelijk het verschil kunnen maken.’
  • Elly Wopereis en Mieke van Kampen – Koppers (Politie)

Wat is het CIT?

Het CIT staat voor Crisis Interventieteam en heeft als belangrijkste doel, om in situaties van crisis en acute onveiligheid voor kinderen en jeugdigen, eerste opvang, triage en veiligheid te bieden. Dat gebeurt 7 x 24 uur en met een geïntegreerd aanbod van expertise met betrekking tot GGZ, LVB en Gezin & Veiligheid.

In Haaglanden werkt het CIT nauw samen met Veilig Thuis vandaar dat ze bij deze pilot betrokken zijn. Voor het CIT is de pilot geslaagd als zij vaker en tijdiger bij acute zaken betrokken worden. Zaken die anders later met een zorgmelding bij Veilig Thuis terechtkomen (of soms zelfs helemaal niet bij zorg in beeld).

Het CIT verwacht verder dat samenhang met straf soms maakt dat betrokkenen meer serieus met hulp/behandeling aan de slag gaan. Ook verwachten ze dat het instrument huisverbod meer en passender ingezet wordt.

De directe beschikbaarheid van het CIT maakt dat zaken die in beeld komen direct van hulp en veiligheidsafspraken worden voorzien. Dat vergroot motivatie voor vervolghulp, verhoogt veiligheid kinderen en helpt risico op eventuele inzet zwaardere hulp verderop in de tijd te verminderen.’
  • Leon van Sasse van IJsselt – Crisis Interventieteam (CIT)

Vragen?

De pilot is een initiatief vanuit het programma ‘Straf met Zorg’ van het Openbaar Ministerie. Voor algemene vragen over het programma kun je contact opnemen met Kam Mai Tan, programmamanager Straf met Zorg. Voor vragen over de pilot kun je contact opnemen met projectleider Judith van Schoonderwoerd den Bezemer.