Sophie Koek is kwartiermaker bij het Landelijk Coördinatiepunt Beveiligde Bedden. Een samenwerking tussen zorgaanbieders, financiers en beleidsmakers om meer zicht te krijgen op de capaciteit van de beveiligde forensische zorg.
Voor bepaalde groep kwetsbare personen is het lastig om passende, beveiligde zorg te vinden. Het gaat om mensen die vanwege een psychische stoornis, verstandelijke beperking en/of verslaving grensoverschrijdend gedrag vertonen en daarmee een risico vormen voor zichzelf of hun omgeving. In ons convenant is afgesproken dat we niet meer hoeven te leuren met deze patiënten. Het is belangrijk dat we als forensische sector samen met partners uit de straf- en zorgketen, financiers en beleidsmakers zorgen dat deze mensen de juiste zorg krijgen.
Via ons dashboard CAPDASH bieden we een overzicht van de landelijke capaciteit beveiligde bedden, oftewel de plekken met hekken, toegangscontroles en speciaal opgeleid personeel. Forensische klinieken en GGZ-instellingen kunnen zien waar mogelijk nog plekken beschikbaar zijn en contact leggen met elkaar. Er zijn in Nederland 2665 beveiligde bedden en er is op een dag maar 0,7% vrij beschikbaar, dus de regelruimte is beperkt. Het is soms werken op een postzegel.
Verder heeft het Coördinatiepunt een taak als expertisecentrum. We hebben een goed overzicht van welke behandelmogelijkheden er waar zijn, we weten hoe de financiering loopt en wie je moet benaderen. We hebben geen plaatsingsbevoegdheid, maar we kunnen wel partners aan elkaar verbinden, oplossingen bedenken en bemiddelen. Daarnaast hebben we nog een belangrijke rol in het bovenhalen van managementinformatie. Dat helpt om bepaalde beelden, zoals bijvoorbeeld dat er onvoldoende capaciteit zou zijn, tastbaar te maken. We zetten er cijfers onder. Beter inzicht is nodig om tot de juiste oplossingen te kunnen komen.
De officieren van justitie verplichte zorg weten ons goed te vinden. We denken met ze mee over zorgmachtigingen. Daarin zie ik een belangrijke sleutelrol voor officieren. Zij kunnen zorgen dat de rechter een goed overzicht krijgt van wat er wel of niet mogelijk is aan behandelingen. Door bijvoorbeeld de geneesheer-directeur heel gericht te bevragen of hij/zij mogelijkheden ziet voor behandelingen. En als dat in de eigen instelling niet lukt, hen uit te dagen breder te kijken en de vraag ergens anders in Nederland te stellen. Dit voorkomt dat rechters via schakelbepaling 2.3 Wfz alsnog ambtshalve een zorgmachtiging afgeven en je als officier je probleemeigenaar voelt van een beschikking die lastig is uit te voeren. Zo hadden we deze week nog een casus van een ambtshalve zorgmachtiging door een rechter, waarbij iedereen dacht dat het nooit zou lukken om een behandelplek te vinden. Als Landelijk Coördinatiepunt wisten we uiteindelijk een kliniek te vinden en koppelden we de geneesheer-directeuren aan elkaar. Dit had anders gekund door in de aanvraag van de zorgmachtiging de geneesheer-directeur al te vragen breder te kijken dan alleen zijn eigen instelling of regio. Ook hiervoor zijn wij beschikbaar.
Het Coördinatiepunt is 1 maart j.l. gestart. We hebben het aantal bedden, de wachtlijsten en de dagelijkse regelruimte in kaart gebracht. Plaatsingscoördinatoren van klinieken hebben met succes patiënten kunnen overplaatsen. En door wachtlijsten te analyseren hebben we laten zien dat de aanname dat er mogelijk mensen met verward gedrag op straat lopen, die op een forensische wachtlijst staan, niet blijkt te kloppen. Iedereen op de lijst zit in detentie, in een zorgvoorziening of er wordt op een andere manier een vinger aan de pols gehouden. Bij toenemend risico is ook daadwerkelijk opgeschaald.
Het is een oplossing voor een heleboel problemen. Met elkaar moeten we goed kijken naar de juiste patiënt op de juiste beveiligde plek. Zodat patiënten straks beter terug de maatschappij in kunnen, want dat blijft nog altijd het uitgangspunt. De klinische opname eindigt namelijk ook weer eens. Transparantie is de eerste stap en zorgt dat we met elkaar het goede gesprek kunnen voeren.
Meer weten over het Landelijk Coördinatiepunt Beveiligde Bedden?
www.beveiligdebedden.nl of kijk hier een uitlegvideo
OM-ers met vragen over zorgmachtigingen of forensische zorg kunnen contact opnemen met hun lokale verplichte zorgteam of de interne kennissite checken.