José Valks-Smits is vertrouwensarts bij Veilig Thuis Noord en Midden Limburg en deelnemer aan het actieoverleg kindermishandeling en huiselijk geweld. Als vertrouwensarts onderschrijft ze het belang van een gezamenlijke aanpak door justitie- en zorgpartners in complexe zaken.
“We kijken waar een gezin op dat moment bij gebaat is.”
"Elke week zitten Veilig Thuis, politie, Openbaar Ministerie en reclassering aan tafel om een gezamenlijk plan te maken voor complexe kindermishandelings- en huiselijk geweldzaken uit de regio. Zaken waarbij het ons als Veilig Thuis alleen niet lukt om de situatie veilig te krijgen. Bijvoorbeeld als het een veelpleger betreft, als alle hulp afgehouden wordt of als er een dreigingsinschatting nodig is bij eerwraak- of stalking. Het is een actieoverleg en geen casusoverleg. Elke zaak wordt één keer besproken, we maken een gezamenlijk plan en daarna gaat iedereen aan de slag. Steeds met als doel te zorgen voor veiligheid in dit gezin of deze familie."
“Vroeger zaten we als straf- en zorgketen soms bij elkaar in het vaarwater. Door dit actieoverleg leren we elkaars taal spreken. Als Veilig Thuis leren we hoe het OM, de politie en de reclassering werken. Wat zijn hun mogelijkheden én onmogelijkheden? En andersom begrijpen politie en OM nu beter waarom in sommige huiselijk geweldzaken hulpverlening in eerste instantie soms beter werkt dan een strafrechtelijk onderzoek. Met het actieoverleg kijken we echt samen naar waar het gezin op dat moment bij is gebaat. Waarbij iedereen vanuit zijn eigen expertise meedenkt en handelt.
Ook voor slachtoffers en plegers zorgt onze samenwerking voor meer duidelijkheid. Als een slachtoffer geen aangifte wil doen, kunnen wij uitleggen waarom die aangifte voor politie en justitie zo belangrijk is. Of we gaan samen met politie in gesprek met een gezin, dat scheelt weer een apart gesprek. Als organisaties zijn we geen aparte eilandjes meer, die tegen elkaar uitgespeeld kunnen worden."
Sinds we dit actieoverleg hebben, krijgen we meer zaken veilig waar dit voorheen niet lukte. Zoals bijvoorbeeld bij een partnergeweld zaak waar de vrouw met fors letsel in het ziekenhuis werd opgenomen. Ze ontkende dat haar partner haar mishandelde, maar haar verklaringen klopten niet met het letsel dat we zagen. In het actieoverleg maakten we een gezamenlijk plan. Waarbij de officier van justitie aangaf welke informatie van het ziekenhuis nodig was om namens Veilig Thuis aangifte te doen. De politie vervolgens de man aanhield en wij daarna rustig met het slachtoffer in gesprek konden. Toen we van de officier toestemming kregen om met het slachtoffer te delen wat haar partner nog meer op zijn kerfstok had staan aan mishandelingen, ging het snel. Mede hierdoor is ze gaan praten. Inmiddels woont ze op een veilige plek en komt de strafzaak binnenkort voor de rechter.
Volgens de handreiking kindermishandeling moeten we alle zaken met vermoedens van kindermishandeling voorleggen aan justitie. Maar we weten ook dat als later blijkt dat er niks aan de hand is, een strafrechtelijk onderzoek een gezinssysteem kan beschadigen. Als we een telefoontje krijgen van school, omdat een kind vertelde thuis te zijn geslagen. Of als een moeder ons een foto van een blauwe plek stuurt die haar kind zou hebben opgelopen na een bezoek aan haar ex-man. Dan kiezen we er als Veilig Thuis soms voor om eerst zelf onderzoek te doen. Tegelijkertijd wil je een eventueel later onderzoek van justitie ook niet frustreren, doordat je te laat hebt gemeld. In het actieoverleg hebben we hier goede discussies over.
Het staat of valt met elkaar kennen en vertrouwen in elkaars expertise. Dat heeft tijd nodig. Zorg voor vaste contactpersonen binnen de verschillende organisaties, die het mandaat krijgen om informatie te delen en goed bereikbaar zijn voor elkaar. Het helpt ook als je creatieve mensen in het overleg hebt, die af en toe buiten de gebaande panden durven te denken én lopen. Dan kom je echt verder.
Meer weten over deze samenwerking tussen zorg- en justitiepartners in Noord- en Midden Limburg? Bekijk deze video.